АММАҔА ТЫА ХАҺААЙЫСТЫБАТЫН ГРАННАРЫГАР КЫТТААЧЧЫЛАРГА КӨМӨ ОҤОҺУЛЛАР

Аммаҕа СӨ тыатын хаһаайыстыбатын сырдатар, сүбэлиир киинин салайааччытын солбуйааччы Дмитрий Филиппов докумуоннары, биисинэс былааны бэлэмнээһиҥҥэ, ирдэбиллэри билиигэ уонна граны көмүскээһиҥҥэ босхо көмөнү оҥорор.


Амма улууһугар быйыл тыа хаһаайыстыбатын граныгар 14 киһи саҥа саҕалааччылар «Агростартап»,  7 киһи «Дьиэ кэргэн фермата» граннарыгар сайаапкаларын биэрдилэр. Сүрүннээн сүөһү, сылгы иитиитигэр уонна биирдиилээн түргэнник ситэр салааҕа, оҕуруот аһын үүннэриигэ кыттыахтара. Кыттаачыларга тыа хаһаайыстыбатын министиэристибэтин оробуочай бөлөҕө ыраах сытар суола суох улуустары кэрийэр үлэтин саҕалаата.

Бу күннэргэ улуус ыҥырыытынан докумуоннары, биисинэс былааны бэлэмнээһиҥҥэ, ирдэбиллэри билиигэ уонна граны көмүскээһиҥҥэ министиэристибэ бэрэстэбиитэлэ Дмитрий Филиппов көмө буола кэллэ. Дмитрий Анатольевич хас биирдии саҥа саҕалааччыны кытта балтараа чаас, оттон дьиэ кэргэн ферматын тэрийэр баҕалаах уопуттаах фермердэри кытта үс чаастан ордук бириэмэ устата үлэлиир. Бу ый бүтэһигиттэн өрөспүүбүлүкэҕэ докумуоннары тутуу, муус устар ыйга граннары көмүскээһин саҕаланыаҕа. Былырыын «Агростартап» федеральнай бырагырааманан өрөспүүбүлүкэҕэ 80 – ча киһи кыттыбытыттан граҥҥа аҥаардара тиксибит. Дьиэ кэргэн ферматын бырагырааматынан  40 – тан тахса киһи сайаапка биэрбититтэн 30  киһи ылбыт. Биисинэс былааннарын босхо оҥорор, сүбэлиир тэрилтэҕэ быйыл   аҥаардас сүүстэн тахса сайаапка киирбит.

Дмитрий Филиппов, СӨ тыатын хаһаайыстыбатын сырдатар, сүбэлиир киинин салайааччытын солбуйааччы: «Быйыл дьиэ кэргэн бырагырааматыгар кредиттэрин 40 бырыһыантан 20 бырыһыаҥҥа түһэрэннэр фермердэр салгыы кыттар кыахтаннылар. Былырыын «Агростартап» сүүмэрдээһинигэр биир миэстэҕэ 2,7 киһи кыттыбыт буоллаҕына быйыл 4 киһи, дьиэ кэргэн ферматыгар 1,5 киһи эбит  буоллаҕына 2,5 киһи буолара буолуо диэн сабаҕалыыбыт. Сүбэ ылааччылары бородууксуйаны туттарыы, атыылаһыы, сырье, тиэхиньикэ, оборудование, оҥорон таһаарбыт бородууксуйаларын батарыы, сылгыларын, сүөһүлэрин аһатыыга олохтоммут нуорма сыаналара долгутар. Үс сыллааҕыта уларыйыы киирэн граннарга киирсээччилэри талыыга министиэристибэни таһынан уопсастыбаннай тэрилтэлэр кытталлар. Кэнники сылларга өрөспүүбүлүкэҕэ тыа хаһаайыстыбатын табаарын, бородууксуйатын оҥорон таһаарыы кээмэйэ үрдээтэ. Ол 60 бырыһыанын кыра тэриллиилээх бааһынай уонна чааһынай хаһаайыстыбалар оҥорон таһаараллар. Оттон улахан тэриллиилээх хаһаайыстыбалары хайа баҕарар нэһилиэккэ социальнай-экономическай  сайдыыга социальнай эппиэтинэстээх тэрилтэ быһыытынан көрөбүн. Бу тэрилтэлэр 40-50 үлэ миэстэтин таһааран нэһилиэнньэни үлэнэн хааччыйаллар. Онон дьон олорон хаалбакка былааннаахтык үлэлээн-хамсаан иһиэхтэрин наада. Хас биирдии хаһаайыстыба салайааччыта билиитэ-көрүүтэ киэҥ буолуохтаах, нэһилиэк, улуус дьаһалтатыттан саҕалаан өрөспүүбүлүкэ салалтатыгар киирэн-тахсан, быһаарсан иһиэхтээх, суот, учуот өттүгэр сыстыан наада».

Александр Кузьмин, Соморсун нэһилиэгэ, агрокластер кыттыылааҕа: «Улахан кээмэйдээх дьиэ кэргэн граныгар кыттар баҕалаах кэллим, үлэлээн көрөргө быһаарынным. Билигин 40-тан тахса төбө сүөһүлээхпин, 25 ыанар ынахтаахпын. Маҥнай утаа киирэргэ эппиэттэһэр харчылаах буолуохха наада, сүөһү төбөтүн, ыанар ынах ахсаана сөп түбэһиэхтээх. Граҥҥа хапсар түгэҥҥэр үс үлэһиттээх буолуохтааххын. Үүт харчыта үрдүөн, уматык сыанатын кытта тэҥнэһиэн наада. Үүт харчытын тута тус бэйэбитигэр түһэрэллэригэр баҕа санаалаахпын. Оччоҕо үлэҕэ дохуот син киириэх этэ. Министиэристибэ үлэһиттэрэ бу курдук былааммытын оҥорон, харчыны тыыран, сүбэлээн биэрэллэрэ улахан көмө буолар».